2.1 Maatschappelijke ontwikkelingen

De wereld om ons heen verandert sneller dan ooit. Digitalisering, kunstmatige intelligentie, vergrijzing en geopolitieke spanningen raken direct aan onze opdracht: een gezonde bevolking en excellente zorg door onderzoek en onderwijs. In deze dynamiek groeit het belang van een stevig en wendbaar universitair medisch centrum (umc) dat richting geeft, keuzes durft te maken en verantwoordelijkheid neemt voor de samenleving waarvan wij deel uitmaken. De uitvoering van Koers28 krijgt daardoor steeds meer betekenis: niet als abstracte strategie, maar als gids in een complexe en soms onvoorspelbare omgeving.

Een samenleving in beweging

De druk op het zorgsysteem neemt verder toe. Demografische ontwikkelingen en toenemende medische mogelijkheden zorgen ervoor dat de zorgvraag sneller stijgt dan de beschikbare capaciteit. Landelijke onderzoeken voorspellen dat in de toekomst één op de vier mensen in de zorg moet werken om aan die vraag te voldoen. Dat maakt heel duidelijk dat het huidige systeem zijn grenzen bereikt. Tegelijkertijd wordt steeds zichtbaarder dat sociaaleconomische verschillen leiden tot grote ongelijkheid in gezondheid. Veel mensen missen de gezondheids- of taalvaardigheden om goed hun weg te vinden in een complex zorglandschap.

Voor Erasmus MC onderstreept dit de noodzaak van focus: onze complexe zorg, waarvoor specifieke academische setting en expertise noodzakelijk zijn, moet beschikbaar zijn voor de patiënten die deze nodig hebben. Maar het benadrukt ook onze bredere verantwoordelijkheid om bij te dragen aan een gezonde en weerbare samenleving.

Een digitaliserende wereld

Technologie ontwikkelt zich in hoog tempo en verandert de manier waarop mensen leven, leren en zorg ontvangen. Steeds meer patiënten verwachten dat digitale ondersteuning vanzelfsprekend is. Dat biedt kansen om de zorg toegankelijker, persoonlijker en efficiënter te maken — precies de beweging die we binnen Koers28 willen versterken.

Maar diezelfde digitalisering creëert ook nieuwe verschillen. Niet iedereen beschikt over de vaardigheden of middelen om mee te bewegen. Ook voor zorgprofessionals vraagt het tempo van technologische vernieuwing om ondersteuning, opleiding en ruimte om te leren. Voor ons betekent dit dat digitalisering nooit een doel op zich mag worden, maar een middel om zorg menselijker, veiliger en toekomstbestendig te maken.

Een (on)gezonde leefomgeving

De impact van klimaatverandering en milieuvervuiling wordt steeds concreter zichtbaar in het dagelijks werk binnen de zorg. Infectieziekten verspreiden zich sneller, welvaartsziekten blijven toenemen en sociale omstandigheden stimuleren lang niet altijd een gezonde leefstijl.

Tegelijkertijd moeten we erkennen dat de zorgsector zelf een grote ecologische voetafdruk heeft. Voor een organisatie met onze omvang en voorbeeldrol is het daarom noodzakelijk om duurzame keuzes te integreren in zorg, onderzoek en onderwijs.

Stabiliteit en veiligheid onder druk

Geopolitieke spanningen, zoals de oorlog in Oekraïne en instabiliteit in het Midden-Oosten, hebben niet alleen gevolgen voor economie en veiligheid, maar ook voor ons werk. Internationale onderzoeksrelaties zijn complexer geworden en de risico’s rond informatiebeveiliging en kennisveiligheid vragen voortdurende aandacht.

In een wereld waarin dreigingen sneller en onverwachter opkomen, groeit onze rol in regionale en landelijke weerbaarheid. Samen met partners in Rotterdam en daarbuiten werken we aan scenario’s en structuren die ervoor zorgen dat de zorg ook onder uitzonderlijke omstandigheden toegankelijk blijft.

Een nieuw politiek kompas

Met het coalitieakkoord Aan de slag hebben de partijen D66, VVD en CDA begin 2026 de contouren geschetst van beleid dat de komende jaren invloed zal hebben op de gezondheidszorg. Voor Erasmus MC zijn sommige maatregelen ingrijpend, zoals de voorgenomen korting op de Beschikbaarheidsbijdrage Academische Zorg (BBAZ) en bezuinigingen op medische vervolgopleidingen.

Tegelijkertijd biedt het akkoord kansen. De aangekondigde investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek, de versterking van kennisinstellingen en de keuze voor life sciences en biotechnologie als strategische sectoren, sluiten aan bij de rol die wij als umc willen vervullen. De politieke context is beweeglijk, maar onze ambitie blijft: bijdragen aan een veerkrachtige zorgsector en een gezonde samenleving.