6.3.1 Cultuur en gedrag

Om onze cultuur actief te versterken, maken we gebruik van het soft controlsmodel van Kaptein. Dit model benoemt acht gedragsfactoren die het dagelijks handelen van medewerkers beïnvloeden, zoals helderheid, voorbeeldgedrag, betrokkenheid en bespreekbaarheid. Door bewust aandacht te geven aan deze factoren – bijvoorbeeld door beleid helder te formuleren en medewerkers te betrekken bij besluitvorming – stimuleren we een cultuur waarin integer handelen vanzelfsprekend is. Integriteit is daarmee geen abstract begrip, maar een gedeelde mentaliteit. De Raad van Bestuur draagt dit actief uit en heeft integriteit opgenomen in de leiderschapsvisie. Ook in trainingen, onboarding en teamontwikkeling speelt integriteit een vaste rol.

Integriteit als opdracht en verantwoordelijkheid

Integer gedrag binnen Erasmus MC wordt bepaald door een combinatie van onze waarden en de normen die we hanteren. Medewerkers worden geacht professioneel te handelen, zorgvuldig om te gaan met informatie en middelen, en verantwoordelijkheid te nemen voor hun keuzes. Transparantie, betrouwbaarheid en respect staan hierbij centraal. Ons integriteitsbeleid bevat concrete richtlijnen voor omgangsvormen, voorkomen van belangenverstrengeling, nevenwerkzaamheden, gebruik van bedrijfsmiddelen, sociale media en geheimhouding. Voor specifieke groepen, zoals medisch specialisten en onderzoekers, gelden aanvullende normen, waaronder de Nederlandse Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit. We sluiten daarnaast aan bij sectorbrede normen, zoals de Governancecode Zorg, de Gedragscode Medische Hulpmiddelen en de Code Geneesmiddelenreclame. Deze kaders vormen samen het fundament waarop ons integriteitsbeleid rust.

Naleving en ondersteuning

Erasmus MC stimuleert naleving van het integriteitsbeleid door duidelijke kaders, regelmatige communicatie en passende ondersteuning. Leidinggevenden hebben een cruciale voorbeeldrol: zij spreken medewerkers aan op niet‑ integer gedrag, maken dilemma’s bespreekbaar en bevorderen een open en veilige werkomgeving. Medewerkers die een vermoeden van niet-integer handelen hebben, kunnen, naast bij de eigen leidinggevende, terecht bij een compliance-medewerker. Meldingen worden zorgvuldig beoordeeld en opgevolgd. De afdeling Compliance speelt hier een belangrijke rol in.

Bij sociaal onwenselijk gedrag kunnen medewerkers terecht bij HR adviseurs, de bedrijfsarts en de ombudsman. De vertrouwenspersonen zijn laagdrempelig te benaderen voor elk type melding; zij luisteren en adviseren waar een medewerker met zijn of haar melding het beste terecht kan.

Bewustwording en dialoog

Integriteit blijft levend door voortdurende aandacht. Dat doen we via onboarding‑ activiteiten, workshops, intranetcampagnes en het bespreken van casuïstiek. Hierbij gebruiken we, onder andere, het moreel intervisiemodel. We stimuleren medewerkers om dilemma’s te delen en elkaar aan te spreken, zodat integriteit niet alleen vastligt in documenten, maar zichtbaar doorwerkt in het dagelijkse werk.

Onze gezamenlijke verantwoordelijkheid

De Raad van Bestuur is eindverantwoordelijk voor de integriteitsagenda. Leidinggevenden zorgen voor correcte toepassing binnen hun teams. Elke medewerker draagt eigen verantwoordelijkheid om integer te handelen en eventuele zorgen te bespreken, eventueel via de daarvoor ingerichte meldingskanalen. Zo bouwen we samen aan een organisatie waarin vertrouwen, openheid en professionaliteit leidend zijn – en die daarmee de basis vormt voor excellente zorg, hoogwaardig onderzoek en toekomstgericht onderwijs.

Klokkenluidersregeling

Erasmus MC streeft naar een veilige, transparante en integere werk‑  en leeromgeving. Het kunnen melden van misstanden is daarbij essentieel. Daarom beschikt Erasmus MC over een klokkenluidersregeling die medewerkers ondersteunt bij het melden van vermoedens van fraude, overtreding van wet- en regelgeving, een onveilige (werk)cultuur of andere ernstige onregelmatigheden.

Medewerkers worden gestimuleerd om zorgen eerst met hun leidinggevende te bespreken. Wanneer dat niet mogelijk of wenselijk is, kan rechtstreeks melding worden gedaan bij het interne meldpunt van Compliance. Indien nodig kan een medewerker ook een externe melding doen bij een daartoe bevoegde instantie. Meldingen kunnen schriftelijk, mondeling of anoniem worden ingediend. De regeling waarborgt vertrouwelijkheid en biedt bescherming tegen benadeling voor melders, betrokkenen en degenen die hen bijstaan, zolang zij te goeder trouw handelen. Het interne meldpunt registreert meldingen, beoordeelt de aard van het signaal en adviseert over eventueel vervolgonderzoek. Onderzoeken worden in opdracht van de Raad van Bestuur zorgvuldig uitgevoerd, met respect voor privacy en met toepassing van hoor en wederhoor. Hiermee wil Erasmus MC medewerkers zekerheid bieden dat zij zonder risico misstanden kunnen melden en dat signalen serieus worden behandeld.

Meldingen in 2025

Compliance onderzoekt mogelijke integriteitsschendingen op basis van signalen, data of meldingen van medewerkers. In 2025 ontving Compliance zes meldingen: vier integriteitsmeldingen en twee meldingen van andere aard. Drie integriteitsmeldingen zijn afgerond; één melding is eind 2025 nog in behandeling. Daarnaast is in 2025 een klokkenluidersmelding afgehandeld die eind 2024 was ingediend. In 2025 zijn geen nieuwe klokkenluidersmeldingen ontvangen.

Fraude

Fraude vormt een risico voor elke grote organisatie en kan het vertrouwen in de zorg, onderzoek, onderwijs en de bedrijfsvoering en het publieke karakter van Erasmus MC schaden. Wij definiëren fraude als opzettelijke misleiding van Erasmus MC door een medewerker of afdeling, met het doel (financieel) voordeel te behalen of schade toe te brengen. Voorbeelden hiervan zijn valse facturen, bedrog, verduistering of het vervalsen van diploma’s. Budgethouders, controllers en medewerkers die facturen of betalingen verwerken zijn extra alert op signalen. Hoewel fraude nooit volledig kan worden uitgesloten, is een snelle en zorgvuldige reactie cruciaal om schade te voorkomen of te beperken. Daarom investeren we continu in bewustwording, preventieve maatregelen en een professioneel ingerichte responsorganisatie.

Inzet in 2025

In 2025 is een brede risicoanalyse uitgevoerd waarin de belangrijkste frauderisico’s voor Erasmus MC zijn besproken. Deze analyse vormt de basis voor verdere verdieping in 2026, waarin aanvullende risicoanalyses worden uitgevoerd en, waar nodig, een gericht plan van aanpak wordt opgesteld om risico’s te mitigeren. Daarnaast wordt gewerkt aan de versterking van de onderzoeks- en responscapaciteit. Het multidisciplinaire onderzoeksteam kan onafhankelijke onderzoeken uitvoeren naar mogelijke integriteitsschendingen en past daarbij het Onderzoeksprotocol toe, dat in 2026 wordt geactualiseerd. Ook wordt gewerkt aan een Frauderesponseplan, waarin beleid, procedures, het meldpunt, de verantwoordelijkheden en de rolverdeling bij een vermoeden van fraude helder worden vastgelegd.